معاد - شخصيت ، بقا ، عينيت در راه طى شده ، صفحهء 216 مىگويد : در اساسِ فكر قيامت دو مفهوم اصلى وجود دارد : بقا و كمال . . . قانون تكامل نشانه و سراغى از قيامت مىدهد و اصل بقا يا ثبات ماده بزرگترين مانع سر راه قيامت را برداشته است ( 1 ) به نظر ما آنچه اساس فكر قيامت است ، عينيت است نه بقا . بقا لازمهء عينيت است يعنى اگر شخص معدوم شود بالكليه ، و اعادهء معدوم ممكن باشد ، قيامت ممكن است با اينكه بقا نيست . ولى چون واقعاً اعادهء معدوم محال است ، پس بقا شرط عينيت است . اگر بقا نباشد مثل است نه عين . [ اگر شخص ] باقى نماند ديگر عينيتى در كار نيست . اصل بقاى روح نمىتواند حافظ عينيت باشد ولى اصل بقاى ماده به صورتى كه علم مىپذيرد اولًا بقاى نوع ماده است نه فرد ، و ثانياً بقاى مصالح بدن است نه خود بدن . خود مركَّب شيميايى يا طبيعى با برهم خوردن تركيب اول از بين مىرود . صفحهء 217 : براى وصول به قيامت لازم نيست اصرار در اثبات روح داشته باشيم ، بلكه مىگوييم ماده يادگار حالات گذشتهء خود را حفظ مىنمايد . . . اگر بيست قطعه فولاد به اندازه و شكل مشابه از يك قالب ببريد و آنها را در كوره هاى متعددى كه به درجات حرارت مختلف باشد مدتهاى متفاوتى گرم كنيد ، پس از آنكه تمام قطعات را هريك به سرعت عليحده اى سرد كرديد و در درجهء حرارت مشترك پيش هم قرار داديد اين قطعات در عين تساوى ابعاد و توافق درجهء حرارت و شرايط محيط باطناً به

--> ( 1 ) مصالح باقى است .